Wat is de Wet‑Claerhout?

De Wet‑Claerhout verwijst naar de nieuwe Belgische DNA‑wet, goedgekeurd op 29 februari 2024, die het eindelijk mogelijk maakt om verwantschapsonderzoek via het Y‑chromosoom te gebruiken in strafonderzoeken. Deze wet is er gekomen dankzij jarenlang onderzoek en lobbywerk van dr. Sofie Claerhout, forensisch geneticus aan KU Leuven.

Waarom is deze wet zo belangrijk?

 1. Doorbraak voor cold cases

Tot 2024 mocht DNA in België enkel gebruikt worden voor directe matches: het DNA van een onbekende dader moest exact overeenkomen met iemand in de databank. Als die persoon er niet in zat, zat het onderzoek vast.

De nieuwe wet laat toe om ook te kijken naar DNA van familieleden — vooral via het Y‑chromosoom, dat van vader op zoon vrijwel onveranderd wordt doorgegeven. Daardoor kunnen onderzoekers nu:

• verwantschappen tot 40 generaties terug opsporen
• stambomen gericht doorzoeken
• nieuwe sporen vinden in vastgelopen moord- en zedenzaken

 2. Wettelijke erkenning van Y‑chromosoomonderzoek (CSY)

Claerhout ontwikkelde de methode CSY, waarmee mutaties op het Y‑chromosoom zeer precies in kaart worden gebracht. Deze techniek werd internationaal bekroond, maar mocht in België jarenlang niet gebruikt worden door verouderde wetgeving uit 1999. De nieuwe wet maakt CSY nu volledig legaal.

 3. Privacy blijft beschermd

Het Y‑chromosoom bevat nauwelijks persoonlijke kenmerken:

• geen info over ziektes
• geen info over uiterlijk
• enkel biologische mannelijke lijn en verre voorouders

Daarom wordt het gezien als een veilig en proportioneel instrument.

Kort samengevat