Kasteel Wijnendale: royale geschiedenis

Ondanks het vroege vertrekuur, hadden er heel wat Neos leden er wat voor over om deze daguitstap mee te maken. Gezwind reed Pajot Tours ons naar Kasteel Wijnendale. Na een koffie, trokken we naar het kasteel waar we werden verwelkomd door de joviale kasteelheer Jérôme Matthieu de Wynendaele.

De kasteelheer legt de indrukwekkende geschiedenis van dit kasteel uit, waarvan er helaas weinig authentiek is overgebleven. Gelukkig bewaart de familie Matthieu dit bijzonder (erf)goed met bijhorende landen zeer goed.

De eerste bewoner van het oorspronkelijk kasteel was Filips van de(n) Elzas (1142 – bij Akko, 1 juni 1191), Graaf van Vlaanderen van 1168 tot aan zijn dood. Hij bezorgde Vlaanderen het huidige wapenschild: de klimmende leeuw van sabel, getongd en genageld van keel, op het gouden veld. De kasteelheer legt uit dat hij het zou meebracht hebben uit het Heilige Land. Maar er bestaan hierover veel theorieën, deze is er 1 van, maar wel zeer geloofwaardig. 

In dit domein werden er door de edelen geregeld jachtpartijen georganiseerd op wild. Aan zo een jachtpartij nam ook Maria van Bourgondië deel (Brussel, 13 februari 1457 — Brugge, 27 maart 1482), ook Maria de Rijke genoemd. Ze was hertogin van Bourgondië, Brabant, Limburg, Luxemburg en Gelre, gravin van Vlaanderen, Artesië, Holland, Zeeland, Henegouwen, Namen en Franche-Comté alsmede vrouwe van Mechelen. Door al deze titels was zij samenvattend “vorstin van de Nederlanden”. Ja u weet wel, Maria werd geboren in het intussen beroemde paleis op de Koudenberg te Brussel, waarvan je nu nog steeds de resten kan bewonderen onder het Koningsplein in Brussel.

Maria overleed op 25-jarige leeftijd aan de gevolgen van een val van haar paard in de uitgestrekte wouden van het kasteel van Wijnendale, tijdens een reigerjacht die georganiseerd was door Adolf van Kleef-Ravenstein, op 6 maart 1482. Deze jacht was eerder op de dag aangevangen bij de Kruispoort te Brugge, onder begeleiding van de heren Gruuthuse, Filips van Kleef en meerdere ridders van het Bourgondische hof. Als ervaren ruiter had zij haar valk in één hand vast. Haar paard struikelde over een boomstronk bij het springen over een nieuw gegraven gracht. De buikriem brak, waardoor Maria uit het zadel viel, in de gracht terechtkwam terwijl het paard boven op haar landde. Ernstig gewond werd ze overgebracht naar het Prinsenhof, haar paleis in Brugge, waar ze uiteindelijk overleed.

Nog bijzonder is het kortstondig verblijf van Koning Leopold III. Hij verblijft hier slechts 2 dagen in 1940. Ze zullen uiteindelijk bepalend zijn voor België in WO II. Hier beslist de vorst op 28 mei immers zelf om te capituleren aan het Nazi regime. Deze beslissing veroorzaakt de definitieve breuk met de Belgische regering. Dat ligt mee aan de basis van de "Koningskwestie", die in 1950 tot de troonsafstand van de Vorst leidde.

Uiteindelijk komen de inspanningen naar voren van verschillende generaties van de familie Mathieu. 

Daarna wordt het kasteel van buitenuit uitgelegd. Kasteelheer Jerome neemt ons mee op een wandeling tijdens dit zalig zonnig weer om zijn  noeste arbeid – dat mag echt wel gezegd worden –  te tonen in dit wel groot domein, met alle Vlaamse erfgoed- en natuur en bos vereisten... Een héél moeilijke evenwichtsoefening. 

Een pittig verhaal

Na het uitstekend middagmaal in Heuvelhof, stappen we de bus op richting Mosterdmuseum Wostyn. Mostaard Wostyn is de enige resterende mosterdmakerij in West-Vlaanderen. In 1869 begint Ivo-Jacob Wostyn in Torhout met de fabricatie van Mostaard Wostyn. In 2019 staat zijn achterkleinzoon Piet Wostyn aan de roerstok. Torhouts grootste culinaire troef vierde in 2019 haar 150-jarig bestaan. We leren er het productieproces van de ambachtelijke mosterd Wostyn kennen.

Ook kunnen we proeven van deze pittige mosterd, een Torhouts streekproduct. Dit is niet zomaar een mosterd: hij is superfijn gemalen van uitgelezen donker Brassica Nigra mosterdzaad, vandaar die buitengewone aroma-mosterdsmaak. Mostaard Wostyn bevat geen toevoeging van kleurstof, bewaar-, of bindmiddel en is gluten- en lactosevrij. Met behulp van Mostaard Wostyn worden ook een donkerblond mostaardbier, Den Ijzeren Arm, een mostaardpraline een mostaardjenever en een mostaardkoekje gemaakt.

Na dit bezoek konden we nog even bekomen in het centrum van Torhout met een wandeling en een drankje in bar Les Amis. Daarna keerden we huiswaarts. Iedereen was enthousiast over deze uitstap, die in alle facetten geslaagd bleek.