Tabloo
Bezoek aan Tabloo 10 november
Met 17 Neos-vrienden gingen we op 10 november naar Tabloo ‘Het bezoekerscentrum over radioactiviteit’ in Dessel. Omstreeks 09.30 uur stond een zeer enthousiaste gids ons op te wachten.
“Tabloo” = tafel: werd gekozen om 2 redenen:
- De vorm van het gebouw: 15 meter hoge betonnen tafelstructuur van het gebouw.
- De symbolische betekenis: De tafel staat symbool voor de communicatie, de dialoog die Niras voert met verschillende organisaties en de omgeving over radioactief afval.
Het hele gebouw is ook in dat concept gebouwd. Je mag gerust wat tijd uittrekken om de Expo goed te doorlopen en ook te beleven, want didactisch heeft het ook heel wat te bieden. De Expo is verdeeld over verschillende ruimten en zalen:
1. Het absolute begin :
Onder een reuzenkoepel beleven wij de Big Bang, ‘de oerknal’, en ervaren wij hoe het heelal ontstond. Het begon met 2 atomen: Waterstof en Helium. Door de druk van de zwaartekracht gingen zij samensmelten; dit gaf energie: licht. 400 miljoen jaar na de oerknal ontstonden de sterren. Moleculen klonteren samen en nieuwe elementen ontstaan. Het ontstaan van de radioactiviteit.
2. Tabel van Mendeljev of Periodiek Stelsel :
We werden geconfronteerd met onze lessen van chemie uit het middelbaar. Iedereen was terug mee met neutronen(neutraal), protonen (geladen), bij onevenwicht radioactieve straling.
3. (On)zichtbare straling:
Alfa, bèta (plus en min), gamma. Belangrijk om weten: hoe korter de golflengte -> hoe gevaarlijker. Met het juiste didactisch materiaal (geigerteller) kon je zien welk materiaal de beste bescherming biedt tegen welke soort van straling.
4. De halveringstijd:
In deze ruimte kom je te weten hoeveel tijd er nodig is om de stof te halveren in straling.
5. Radioactief afval verwerken:
Aan de hand van een film kan je volgen waar al de radioactieve afval vandaan komt. De verzameling is van ons eigen land en het Groothertogdom Luxemburg, vooral vanuit de ziekenhuizen (denk aan beschermingskledij, röntgenfoto's, voedingssector (kruiden), labo’s, industrie, ...
6. De weg van radioactief afval:
Door een 3D-schouwspel, ontdek je hoe het dagelijks afvalbeheer netjes opgevolgd wordt. De afval wordt aangebracht per vrachtwagen met de nodige papieren wat voor soort afval het is. (7 Richtlijnen opgesteld door Niras)
Naargelang vast of vloeibaar, wordt overgegaan tot verbranding of bezinking. Bij verbranding wordt de as opgevangen in een vat van 200 kg die onder een zware druk tot een platte schijf wordt gedrukt om dan te belanden in een vat van 400kg. Elk vat heeft zijn eigen barcode zodat de weg kan gevolgd worden.
7. Een overzicht van de bergingssite in 3D:
Deze maquette geeft een overzicht van de verschillende gebouwen, het heden en de toekomst met de toekomstplannen voor een nieuwe opbergingshal om het afval kort en langdurend te kunnen blijven herbergen.
8. De Lift : Geologische berging
We dalen als het ware af tot op -225 meter naar het ondergrondse labo en veel dieper tot in de kleilagen waar slechts heel weinig waterdoorsijpeling is --> Lange termijnberging??
9. Straling en gezondheid:
Heel veel nucleair onderzoek draagt bij tot een betere diagnose en behandeling van kanker, zoals bv. voor prostaatkanker wordt getoond in een simpel videofragment.
Door deze goedgevulde voormiddag hadden we stilletjes trek gekregen en werden we in de bistro onthaald op een lekkere sterk gekruide soep. Het hoofdgerecht, Hongaarse goulash of gepaneerde wijtingfilet en wat eenieder op voorhand had kunnen kiezen, werd door allen gesmaakt.
Tegen 14 uur was het tijd om al wandelend ‘de weg van het afval’ onder leiding van de gids, te volgen. De nodige veiligheid en security moesten hier wel gerespecteerd worden. Perplex stonden wij toch een beetje te kijken naar zoveel vaten, allemaal voorzien van een barcode: laag en middel actief, kortlevend of langlevend afval, het hoogactief afval dat geologisch zal opgeslagen worden.
Aan de hand van informatieborden leer je ook meer over de nucleaire installaties die in aanbouw zijn en hoe de natuur bewaard zal blijven.
Om de dag af te sluiten, konden wij nog wat bijpraten bij een tasje koffie of thee en een lekker stukje taart.
We beleefden echt een boeiende dag, onder een mooi herfstzonnetje tijdens de wandeling, over een complex thema als ‘radioactief afval bergen boven- en/of ondergronds’.



